Płyn Lugola

P?yn Lugola or ‘Lugola liquid’ is what we were served as children in Poland after a radioactive cloud from Chernobyl passed over Poland 30 years ago. It is a liquid potassium iodide.

Here’s the path of the plume from Chernobyl. In the days after the explosion during information chaos nobody really knew what the clear air carried.

Quote describing the attempts to track the movements and dispersal of radioactive cloud from Chernobyl, initially it went north-west, avoiding the polish territory.

http://forum.gazeta.pl/forum/w,32,124634182,124634182,25_rocznica_katastrofy_w_Czarnobylu.html

Jest 26 kwietnia 1986 roku. Katastrofa w elektrowni atomowej na Ukrainie wydarzy?a si? kilka godzin temu. Chmura radioaktywna znad Czarnobyla ju? do nas w?druje. Chaos informacyjny sprawia, ?e nie wiemy, jak pr?dko i czy w ogóle dotrze nad terytorium Polski, jak silne b?dzie ska?enie.

Szcz?tkowe informacje sprawiaj?, ?e ludzie na wszelkie sposoby chc? si? zabezpieczy? przed niebezpiecze?stwem, o którego skali na razie nie maj? ?adnego wyobra?enia. Nie wierz?, ?e krystaliczne – wydawa?oby si? – powietrze im nie zaszkodzi. Komitet Centralny PZPR decyduje o podawaniu Polakom p?ynu Lugola. Dzieci dostaj? go w szko?ach od higienistek, do których czekaj? w d?ugich kolejkach. Znajomi, którzy zdobyli p?yn od zaprzyja?nionych aptekarzy, podrzucaj? go s?siadom i kolegom z pracy. Plotkom i spekulacjom nie ma ko?ca.

Dlaczego nas tak napromieniowa?o

Siedem lat pó?niej Pa?stwowy Instytut Geologiczny podj?? prób? zbadania obszaru Polski pod k?tem ska?enia radioaktywnego. Za pomoc? specjalnych przeno?nych urz?dze? przeprowadzono pomiary w dwudziestu tysi?cach punktów w terenie.

Wyniki badania – po przetworzeniu przez program komputerowy – naniesiono na map? Polski.

Na zielonej p?achcie (im kolor bardziej zielony, tym ska?enie mniejsze) ?ó?to zaja?nia?a Opolszczyzna, na czerwono, najciemniej w ca?ym kraju – niewielki obszar pomi?dzy Niemodlinem a Nys?, jak si? okaza?o, najbardziej ska?ony: dwadzie?cia razy mocniej ni? inne miejsca. Dwa lata pó?niej zweryfikowano te badania; wyniki si? potwierdzi?y.

Taki niekorzystny dla Polski i Opolszczyzny scenariusz to efekt cyrkulacji powietrza w dniach po awarii, która sprawi?a, ?e chmura znad Czarnobyla, pocz?tkowo kieruj?ca si? nad Bia?oru?, pó?niej rozcz?onkowa?a si?, skr?caj?c jedn? obj?to?ci? nad Skandynawi?, a drug? na po?udniowy zachód, potem cz??ciowo rozpierzch?a si? i ?ukiem przedosta?a si? nad Polsk?.

– Jako ?e chmura by?a ci??ka i grawitacyjnie opada?a, to przy po?udniowej granicy naszego kraju prawdopodobnie w du?ej obj?to?ci zatrzyma?y j? Sudety. Chmura nie zdo?a?a si? ju? w ca?o?ci przedosta? dalej i sporo ska?onego py?u opad?o g?ównie na terytorium Opolszczyzny, tym bardziej ?e wtedy, jak donoszono, w tych okolicach spad? deszcz – mówi prof. Andrzej Tukiendorf, statystyk medyczny i epidemiolog z Politechniki Opolskiej.

Kilka tysi?cy km kw. anomalii

Jak czytamy w raporcie Pa?stwowego Instytutu Geologicznego, w ci?gu pierwszych 30 godzin po awarii masy ska?onego powietrza przesuwa?y si? z Czarnobyla w kierunku pó?nocno-zachodnim i nie obj??y obszaru Polski. Dowodem na to s? bardzo niskie ska?enia we wschodniej cz??ci dawnych województw suwalskiego i bia?ostockiego.

W nast?pnych dniach po 27 kwietnia kierunek przemieszczania si? chmury zmieni? si? na bardziej zachodni i dotar? nad obszar Polski. Z danych wynika, ?e ska?one powietrze dotar?o na teren Polski przez Podlasie. Nast?pnie masa powietrza w?drowa?a przez wschodni? cz??? Mazowsza, dotar?a na Pojezierze Olszty?sko-Mr?gowskiego. Zmiana warunków meteorologicznych spowodowa?a kolejn? zmian? kierunku przesuwania si? chmury – na po?udniowo-zachodni.

30 kwietnia i 1 maja si?gn??a ona nad po?udniowo-zachodnie obszary Polski, Czechy i po?udniowe Niemcy, powoduj?c na ca?ym tym terenie znaczne ska?enia cezem. Ich wielko?? zale?y od lokalnych warunków pogodowych, jakie tam wówczas panowa?y, zw?aszcza opadów.

Na Opolszczy?nie wielko?? koncentracji cezu osi?gn??a w niektórych miejscach blisko 100 kilobekereli na metr kwadratowy powierzchni, podczas gdy w Bawarii ju? tylko ok. 40.

Jak wynika z bada? PIG, ?rednie st??enie cezu na terenie Polski po awarii w Czarnobylu wynosi?o 4,67 kBq na m kw. W miejscu tzw. anomalii opolskiej – bo obecno?? takiej stwierdzili badacze – st??enie wynios?o miejscami 96 kBq na m kw., by?o wi?c dwadzie?cia razy wy?sze ni? w innych rejonach kraju!

Owa anomalia opolska obejmuje obszar oko?o 4500 km kw.; to tereny po?o?one w dawnym województwie wa?brzyskim, cz?stochowskim i opolskim. Charakteryzuje si? najwy?szymi koncentracjami cezu w Polsce, dochodz?cymi w rejonie Nysy w?a?nie do 96 kBq.